Yüksekokul Müdür Yardımcılarına Dışarıdan Atama Yapılması

(İlgili Birimde Aylıklı Öğretim Elemanı Olma Şartı Aranan Tüm Yöneticilik Görevleri* İçin Dışarıdan Atama Yapılmasını Kapsar)

*Rektör yardımcılığı, dekan yardımcılığı, yüksekokul müdürü yardımcılığı, enstitü müdür yardımcılığı, bölüm başkanlığı, anabilim dalı başkanlığı, anasanat dalı başkanlığı, bilim dalı başkanlığı, anasanat dalı başkanlığı


Av. Murat Fehmi PINAR

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Hukuk Müşaviri

Şubat 2012

 

Özet:     Yüksekokullarda (ve ilgili birimde aylıklı öğretim elemanı aranan tüm yöneticilik görevlerinde) gerekli nitelikleri haiz yeterli sayıda öğretim elemanı bulunmamakta ise Üniversitenin diğer birimlerinden uygun şartları taşıyan bir öğretim elemanı -yeterli nitelikleri haiz öğretim elemanı atanması halinde işlem yeniden değerlendirilmek kaydıyla-  atanabilir.


 

Konu:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3,16,20,36’ncı maddeleri, Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği’nin 12’nci maddesi uyarınca yüksekokullarda müdür yardımcıları yüksekokulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasından üç yıl için müdür tarafından seçilir ve atanır. Müdür yardımcısı sayısı en çok iki olabilir. Müdür gerekli gördüğü hallerde üç yıllık süre dolmadan yardımcılarını değiştirebilir. Müdürün görevi sona erdiğinde yardımcıların görevleri de kendiliğinden sona erer.

Müdür yardımcıları müdürün verdiği görevleri yerine getirir, müdürün çalışmalarında kendisine yardım ederler. Müdürün görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından biri müdüre vekalet eder. Müdür yardımcıları yüksekokul kurulu ile yüksekokul yönetim kurulunun doğal üyesidirler. Müdür yardımcılarının zorunlu ders yükü beş saattir.

2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun 13’üncü maddesi uyarınca, yüksekokul müdür yardımcılarına, almakta oldukları aylık gösterge ve ek gösterge brüt tutarının %15 'i idari görev ödeneği olarak ayrıca ödenir.

Yükseköğretim Kanunu’nun 13/b-4 maddesi uyarınca, gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler vermek, rektörün görevleri arasındadır.

Yükseköğretim Kanunu ve Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliği bütün olarak incelendiğinde yönetici yardımcılıklarında (rektör yardımcılığı, dekan yardımcılığı, yüksekokul müdürü yardımcılığı, enstitü müdür yardımcılığı)  ve tepe yöneticilikler (rektör, dekan, müdür vs) dışındaki yöneticiliklerde (bölüm başkanlığı, anabilim dalı başkanlığı, anasanat dalı başkanlığı, bilim dalı başkanlığı, anasanat dalı başkanlığı) o birimin aylıklı(kadrolu) öğretim elemanı olma koşulunun açıkça arandığı görülmektedir.

Buna göre  yöneticilik ve yönetici yardımcılığı için o birimde aylıklı (kadrolu) olma koşulu arandığı durumlarda o birime dışarıdan görevlendirme yapılan kişilerin yönetici ve yönetici yardımcısı görevine getirilmesi imkanı yoktur.

Danıştay Sekizinci Dairesinin[1] bölüm başkanlığı için verdiği aşağıda karardaki kıstas müdür yardımcılıkları için de geçerlidir ki buna göre başka birimden görevlendirme yoluyla birime atanan kişiler birimde aylıklı(kadrolu) olmadıklarından, birimde aylıklı(kadrolu) öğretim elemanlarının atanabilecekleri görevlere atanamazlar:

Yukarıda yer alan Yasa ve Yönetmelik hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir bölüm başkanlığına, gerekli koşulları taşınması halinde, bölümün en yüksek unvanlı aylıklı öğretim üyesinin atanacağı, bölüm başkanı olarak görev yapan aylıklı öğretim üyesinin kendisinden daha yüksek unvanlı bir başka öğretim üyesi bölümünde görevlendirildiği takdirde, bölüm başkanlığının sona ereceği sonucuna varılmış olup, aksi bir yorumun idarenin keyfi olarak ilgili ve ilgisiz bölümlerde görevli üst unvanlı öğretim üyelerini bölüm başkanlığına atamaları sonucu doğurur ki bunun da bölüm başkanlığı görevinde aksamalara neden olacağı kuşkusuzdur.

Dosyanın incelenmesinden, ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde yardımcı doçent olarak görev yapan davacının, bölüm başkanlığı görevine atanmasının yapılmasını talep ettiği, bu talebinin zımnen reddi üzerine açılan davada, davalı idarece verilen savunma dilekçesinde, aynı Üniversitenin Eğitim Fakültesi Profesörlerinden Prof. Dr. ...'ın görevlendirilmesi nedeniyle Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin 18/3. maddesi gereğince davacının bölüm başkanlığına atansa dahi bu görevini yitirmesinin kaçınılamaz olacağının savunulduğu anlaşılmakta ise de, olayda davacının bölümünün tek aylıklı öğretim üyesi olduğu tartışmasız olduğundan, yukarıda belirtilen Yükseköğretim Yasasının 21. ve Üniversitelerde Akademik Teşkilat Yönetmeliğinin 14. maddeleri uyarınca bölüm başkanlığına atanması gerektiği de açıktır.

Bu durumda, yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bununla birlikte yeni kurulan birimlerde yeterli öğretim elemanının bulunmaması durumunda kamu hizmetinin yürütülmesinde aksama olmaması yönünden, kamu hizmeti gerekleri ve kamu yararı gerekçeleriyle farklı bir yoruma gidilmesi mümkündür.

Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Öğretim Üyesi olan bir öğretim elemanının, tedviren yürüttüğü Sağlık Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcılığı görevi nedeniyle ek ders ücretinden yararlanamayacağı ve makam tazminatı alamayacağına ilişkin Kafkas Üniversitesi Rektörlüğünün idari işlemi ile bu işlemin dayanağı olan Yükseköğretim Kurulunun 24.5.1993 tarihli kararının iptali istemiyle açılan davada Danıştay 8’inci Dairesi[2] şu şekilde karar vermiştir:

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun 19. maddesinde, enstitü müdür yardımcılarının enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları arasından atanacağı, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 13. maddesinde de, enstitü, yüksekokul ve konservatuvar müdür yardımcılarına almakta oldukları aylık tutarın % 10 unun idari görev ödeneği olarak ayrıca ödeneceği kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, Yükseköğretim Kurulunun 7.5.1990 tarihli toplantısında kabul edilen "Ders Yükü Tespitinde Uyulacak Esaslar" hakkında kararda da, maaş karşılığı haftalık normal ders yükünün öğretim üyeleri için 10 saat olduğu, enstitü müdür yardımcılarının da haftalık ders yükünün yukarıda belirtilen sürenin yarısı kadar olduğu kuralı getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsünde idarecilik görevi yapacak yeterli sayıda öğretim elemanı bulunmadığından, aynı Üniversitenin Veteriner Fakültesi ... Anabilim Dalı Başkanı olan davacının 1.4.1993 tarihinde bu enstitüye müdür yardımcısı olarak tedviren atandığı, ancak davacı ve aynı durumda olan müdür yardımcılarına yapılacak aylık ödemelerde, bu kişilerin, asaleten atananlara ödenen idari görev ödeneği ve ek ders ücretlerinden yararlanıp yararlanamayacakları konusunda tereddüde düşüldüğünden Maliye Bakanlığından görüş sorulduğu, anılan bakanlığın "tedvir dolayısıyla ödeme yapılamayacağı" şeklindeki görüşü üzerine dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır. 

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, atandığı enstitüde öğretim elemanı olmadığı için davacı zorunlu olarak bu idari görevle görevlendirildiğine ve ilgili yasal düzenlemelerle tedviren görevlendirme adı altında bir görevlendirme şekli kabul edilmediğine göre bu görevlendirmenin vekalet olarak kabulü gerekir.

Bu durumda, davacının görevin yürütülmesinde yetkili ve sorumlu olduğu, görevi fiilen yürüttüğü konusunda da taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığından, davacının asaleten atananlara yapılan ödemelerden yararlandırılması gerekir. Aksine bir uygulama eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine aykırı düşer.

Açıklanan nedenlerle dava konusu işlemlerin iptaline, 400.000.-lira yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine 18.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.

Sayıştay Temyiz Kurulu 12.6.2001 tarihli ve 25220 sayılı kararında aynı konuda şu sonuca ulaşmıştır[3]:

2547 sayılı Kanunun yüksekokulların organlarıyla ilgili 20’nci maddesinin b bendinde, "yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte dekanın öneresi üzerine rektör tarafından atanır.

Rektörlüğe bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.

Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları arasında üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur,"hükmü yer almaktadır.

2547 sayılı Kanunun atamalara ilişkin 13,16,20 ve 21’inci maddeleri birlikte incelendiğinde, yönetim görevleri için belirli akademik unvanların öngörüldüğü ve genel olarak da ilgili birimin aylıklı ( kadrolu ) personeli olma şartının getirildiği,

Böylece, yasa koyucu tarafından yönetim görevlerinin liyakat sahibi ve belirli bilgi birikimine ulaşmış öğretim elemanlarınca yürütülmesinin amaçlandığı ayrıca "birimin aylıklı elemanları arasından" denilmek suretiyle birimin eğitim-öğretim sürecini, işleyişini, sorunlarını bilen o birimde görevli öğretim elemanları yerine dışarıdan ve kayırma suretiyle yapılabilecek atamaların önlemek istendiği anlaşılmaktadır.

Ancak yeni kurulmuş üniversitelerde öğretim üyesi açığı bulunmakta ve bu ihtiyaç 2547 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesinde düzenlenen kurumlararası yardımlaşma ve 41’inci maddesinde düzenlenen öğretim üyesi ihtiyacının karşılanması hakkındaki hükümler uyarınca diğer üniversitelerden temin edilen öğretim üyeleri ile geçici olarak karşılanmaya çalışılmakta, yine bu çerçeveden olarak yönetici atamalarının yapılacağı ilgili birimde gerekli nitelikleri haiz yeterli sayıda öğretim elemanı bulunmadığı durumlarda, atamalar, aynı üniversitenin diğer birimlerinde kadrolu öğretim elemanları arasından yapılmaktadır.

Osmangazi Üniversitesi de yeri kurulan bir üniversite olduğundan, ilgili Yüksekokullar ve Enstitüde müdür yardımcısı olarak atanacak öğretim elemanı bulunmadığından atamaların anılan Üniversitenin diğer birimlerinde görevli öğretim elemanları arasından yapıldığı, ayrıca ödenen idari görev ödeneklerinin, bu görevlere aynı okullarda görevli öğretim elemanlarının atanması durumunda da aynı oranda ödenmesi gerektiğinden fazla bir ödemenin de söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Sonuç Olarak:

Yukarıda izah olunan mevzuat hükümleri, Danıştay ve Sayıştay kararlarının birlikte tetkikinden, yeni kurulan Üniversitelerdeki yüksekokullarda gerekli nitelikleri haiz yeterli sayıda öğretim elemanı bulunmamakta ise Üniversitenin diğer birimlerinden uygun şartları taşıyan bir öğretim elemanının, Yüksekokulda yeterli nitelikleri haiz öğretim elemanı atanması halinde işlem yeniden değerlendirilmek kaydıyla, Rektörlük Makamının 2547 sayılı Kanun’un 13/b-4 maddesi uyarınca görevlendirmesine dayalı olarak, yüksekokulu müdürünce atanması mümkün olduğu mütalaa edilmektedir.

Bu mütalaa rektör yardımcılığı, dekan yardımcılığı, yüksekokul müdürü yardımcılığı, enstitü müdür yardımcılığı, bölüm başkanlığı, anabilim dalı başkanlığı, anasanat dalı başkanlığı, bilim dalı başkanlığı, anasanat dalı başkanlığı gibi  atanılacak birimin aylıklı(kadrolu) öğretim elemanı olma koşulunun açıkça arandığı durumları da kapsar.

 Av. Murat Fehmi Pınar

Hukuk Müşaviri


 

[1] Danıştay 8’inci Dairesinin 05.05.2003 tarihli ve E.2002/4807, K.2003/2001 sayılı kararı.

[2] Danıştay 8’inci Dairesinin 18/11/1999 tarihli ve E.1997/59, K.1999/6401 sayılı kararı.

[3] Aynı Yönde: Sayıştay Temyiz Kurulunun 13.2.2007 tarihli ve 29107, 29108 sayılı kararları.

Powered by Abant İzzet Baysal Üniversitesi 2016