Av. Murat Fehmi PINAR

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Hukuk Müşaviri

Ocak 2012

 

Özet: Eğitimleri sırasında üstün başarı gösteren ve yabancı uyruklu öğrenciler arasındaki sıralamada yüzde ona giren yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak öğrenim ücretini normalden daha az belirlemeye ve almaya ilgili yükseköğretim kurumu yönetim kurulu yetkilidir.

 


 

Konu:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Cari hizmet maliyetinin hesaplanması, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri” başlıklı değişik 46’ncı maddesi uyarınca, yükseköğretim kurumlarında, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri, yükseköğretim programlarının özellikleri göz önüne alınarak Yükseköğretim Kurulunca hesaplanır. Öğrencilerden her bir dönem için birinci öğretimde öğrenci katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan öğretimde ise öğrenim ücreti alınır. Yabancı uyruklu öğrencilerden, birinci veya ikinci öğretim ayırımı yapılmaksızın, her bir dönem için öğrenim ücreti alınır. Devlet tarafından karşılanacak kısım ile birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim öğrencileri tarafından karşılanacak öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretleri, öğrenci başına düşen cari hizmet maliyetleri göz önünde bulundurularak belirlenir. Cari hizmet maliyetinin öğrenciler tarafından karşılanacak kısmı dışında kalan miktarı, Devlet tarafından karşılanır. Devletçe karşılanan kısım cari hizmet maliyetinin yarısından az olamaz. Birinci öğretim, ikinci öğretim, açık ve uzaktan öğretim için Yükseköğretim Kurulu tarafından hesaplanan cari hizmet maliyetlerinin Devlet tarafından karşılanacak kısmı, öğrenciler tarafından karşılanacak katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar, her yıl haziran ayı sonuna kadar Maliye Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir. Öğrenci katkı payı veya öğrenim ücretinden muaf tutulacaklar ile yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak asgari öğrenim ücretlerinin tutarı Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.

Hazırlık sınıfı hariç, bulundukları bölümde her bir dönem için belirlenen asgari derslerden başarılı olan ve bu dersleri alan öğrencilerin başarı ortalamasına göre dönem sonu itibariyle yapılacak sıralamada ilk yüzde ona giren ikinci öğretim öğrencileri, bir sonraki dönemde birinci öğretim öğrencilerinin ödeyecekleri öğrenci katkı payı kadar öğrenim ücreti öder.

Hazırlık sınıfı hariç, bulundukları bölümde her bir dönem için belirlenen asgari derslerden başarılı olan ve bu dersleri alan öğrencilerin başarı ortalamasına göre dönem sonu itibariyle yapılacak sıralamada ilk yüzde ona giren birinci öğretim öğrencileri, bir sonraki dönemde ödeyecekleri öğrenci katkı payının yarısını öder.

28037 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılında Yükseköğretim Kurumlarında Cari Hizmet Maliyetlerine Öğrenci Katkısı Olarak Alınacak Katkı Payları ve Öğrenim Ücretlerinin Tespitine Dair 2011/2174 sayılı Karar’ın “Yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti” başlıklı (Değişik:26.10.2011-28096/1md) 3’üncü maddesi şöyledir:

“(1) Mevcut veya yeni kayıt yaptıracak yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak öğretim ücreti; ilgisine göre ekli (I) (II) sayılı cetvelde belirlenen öğrenci katkı payı ve öğrenim ücretinden az olmamak üzere, yükseköğretim kurumları yönetim kurulları tarafından belirlenir. Ancak bu öğrenciler için belirlenecek öğrenim ücretleri, ekli cetvellerde yer alan cari hizmet maliyetlerini hiçbir surette geçemez.

(2) Ülkemizdeki üniversitelerde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrencilerden mütekabiliyet esası çerçevesinde öğrenim ücreti alınmaz.

(3) Yükseköğretim kurumları; yurt dışında başarılı olan öğrencileri programlarına dahil edebilmek veya eğitim-öğretimleri sırasında üstün başarı gösteren öğrencileri teşvik edebilmek amacıyla söz konusu öğrencilerden ilgili dönemde kayıt yaptıran yabancı uyruklu (kamu idareleri, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar, kamu yararına faaliyet gösteren dernekler ile vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından tam burs sağlanan ve Yükseköğretim Kurulu tarafından ayrılan kontenjanlar dahilinde yükseköğretim gören yabancı uyruklu öğrenciler hariç) öğrenci sayısının yüzde 10'unu geçmemek üzere ve yönetim kurulu kararıyla, bu maddeye göre belirlenen tutarlardan daha az öğrenim ücreti almaya yetkilidir.”

Buna göre yabancı uyruklu öğrencilerden yüksek başarı gösterenler kendi aralarında sıralanmakta ve bu sıralama sonucunda yüzde ona giren yabancı uyruklu öğrencilerin normal olarak ödemeleri gereken öğrenim ücretinden daha az öğrenim ücreti ödemeleri mümkün olmaktadır. Bu konuda ilgili yükseköğretim kurumunun yönetim kurulu yetkilendirilmiştir.

Başka bir ifadeyle Üniversite Yönetim Kurulu kararıyla yüksek başarı göstererek, ilgili dönemde kayıt yaptıran yabancı uyruklu öğrenci sayısının yüzde onuna giren yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak öğrenim ücreti belirlenmiş ise bu indirimli öğrenim ücreti alınacaktır.

Eşitlik ilkesi Anayasa Mahkemesinin kararlarında şu şekilde ifade olunmaktadır:

“...Anayasa’nın 10. maddesinde yer verilen “yasa önünde eşitlik ilkesi” hukuksal durumları aynı olanlar için söz konusudur. Bu ilke ile eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin yasalar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayırım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak yasa karşısında eşitliğin çiğnenmesi yasaklanmıştır. Yasa önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir. Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez....”

 

Sonuç olarak;

 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 46’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının (b) bendi uyarınca katkı payları ve öğrenim ücretleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bakanlar Kurulunun 2011/2174 sayılı Kararı’nın 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrası uyarınca, eğitimleri sırasında üstün başarı gösteren ve yabancı uyruklu öğrenciler arasındaki sıralamada yüzde ona giren yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak öğrenim ücretini normalden daha az belirlemeye ve almaya ilgili yükseköğretim kurumu yönetim kurulu yetkilendirilmiştir.

Powered by Abant İzzet Baysal Üniversitesi 2016